توسعه شفت در گروی خودباوری

به بهانه دهمین دوره انتخابات مجلس

علی جعفرزاده

دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی به پایان رسید. این روز‌ها کارگران زحمتکش شهرداری به پاکسازی سیمای شهر‌ها مشغولند و شهر ما شفت سیمای جدید از مشارکت سیاسی از خود نشان داده است. سیمایی جدید که هنوز نیازمند پیراستن و ویراستن است. انتخابات تمام شده است و شهرستان شفت با گفتمانی جدید مواجه است و باقی قضایا.

شفت و فومن خویشاوندان قومی و فرهنگی و تاریخی یکدیگرند. چه انکار کنیم و چه اصرار، ریشه‌های مشترک این دو شهرستان کتمان کردنی نیستند. سالهای زیادی از مستقل شدن شفت نمی‌گذرد. شفتی‌ها در این سال‌ها کم و بیش برای اثبات خویش به عنوان شهرستانی مستقل تلاش کرده‌اند و البته با تاسف نگاه انضمامی و به عنوان بخش بودن شفت کماکان در خیلی از تصمیم سازان و مدیران شهرستان فومن هنوز از بین نرفته است و این نقطه عطف و در واقع گلوگاه توسعه نیافتگی شفت است.

اما اینجا نه نظریه وابستگی کاربرد دارد و نه فومن مادر شهر است و نه شفت یکی از اقمارش. اینجا آمریکای لاتین نیست و نظریه پردازان توسعه را باید با نگاهی پدیدار‌شناسانه داخل پرانتز گذاشت. اینجا شهرستانی نوپاست که می‌خواهد در کنار فومن و همطراز با این شهرستان توسعه‌ای درون زا داشته باشد و این میسر نمی‌گردد مگر با تکیه بر عنصر کلیدی خودباوری. خودباوری در شفت باید متبلور شود و هرگاه سرمایه‌های و اندیشه‌های شفت دست از مهاجرت به خارج از این شهرستان و حضور در مرکز درندشت استان برداشتند، شفت می‌تواند نخستین گامهای توسعه را بردارد.

انتخابات مجلس دهم با تمام زیر و بم‌هایش تمام شده است. یک کاندیدای شفتی در این انتخابات چهره شده و رای قابل توجهی آورده است و تا حدود زیادی اعتماد همشهریان خویش را جلب کرده است و در این میان بارقه‌هایی از امید در میان شهروندان شفت به وجود آمده است. اما آغاز این مسیر باید با دیدگاهی کلان نگر مورد واکاوی قرار گیرد و در میان باید به نکاتی مهم دقت کرد:

۱-نگارنده با تاکید بر رعایت اصل درونزایی توسعه شفت یکی از مهم‌ترین رویکرد‌ها در این مسیر پرتلاطم را ایجاد اعتماد در میان دو قوم شاخص ساکن در این شهرستان می‌داند. بهترین دوستان من در این شهرستان تالش زبان هستند و به همسفرگی و هم نفسی با بزرگان این دو قوم افتخار می‌کنم. اما بی‌طرفانه و بی‌ملاحظات دست و پابند اذعان می‌کنم که هنوز دیوارهای بی‌اعتمادی در میان این دو قوم گرانقدر وجود دارد. اندازه دیوار‌ها و ارتفاعش را نگاه خوشبینانه یا بدبینانه مخاطب این سطور تعیین می‌کند. لیکن هست و نباید با مردم فریبی وجود این بی‌اعتمادی را انکار کرد. در نخستین گام برای توسعه شفت باید برای هم گام شدن و هم نفس شدن این دو قوم در شهرستان گامهای موثر برداشت. باید به چهره‌های شاخص و تاثیرگذار و کاربلد تالش زبان فرصت داد در شورای شهر شفت حضور یابند. بزرگان گیلک زبان باید در مناطق تالش زبان حضور یابند. برای محرومیت زدایی از نقاط دور افتاده این شهرستان گامهای موثر برداشت. این همراهی و هم گامی نگاه کارکردی کاندیدای شفتی را در مسیر فعالیت چهار ساله خود برای مجلس یازدهم می‌طلبد.

۲- چه بخواهیم و چه نخواهیم تا چند دوره آتی احتمال انفکاک شهرستان‌های شفت و فومن در انتخابات مجلس شورای اسلامی غیر محتمل به نظر می‌رسد. در این میان سرمایه اجتماعی کاندیداهای فومنی در شهرستان شفت ظرف یکی دو روز حتی یکی دو سال به وجود نیامده است که این توقع وجود داشته باشد که در مدتی کوتاه کاندیدای شفتی در شهرستان فومن به سرمایه اجتماعی قابل اعتنا دست یابد. لیکن اگر قرار است کاندیداهای شفتی از سد نگاههای جزمی و بعضا از بالا به پایین و انضمامی فومن نشینان بگذرند، باید دست به نیروسازی و تعامل سازنده در میان بزرگان این شهرستان بزنند. بدون حمایت فومنی‌ها احتمال رای آوردن کاندیدای شفتی در انتخابات مجلس همچنان نزدیک به صفر خواهد بود. باید اعتمادسازی کرد. باید به پایگاههای اجتماعی و افکار عمومی فومن نزدیک شد و باید این باور و این حس اعتماد را در میان بزرگان و توده‌های مردمی این شهرستان به وجود آورد.

۳- نگارنده با تاکید بر اهمیت مکانیسم درونزایی توسعه شهرستان شفت یکی از موانع عمده توسعه شفت را در نگاه مدیران کلان و برنامه ریزان استان می‌بیند. مثال‌ها در این خصوص زیادند و اکثریت مخاطبان این سطور در خلوت خود با این متن می‌توانند انگشت برافراشته و این مثال‌ها را برشمارند. اما در نگاه خیلی از مدیران استانی، شهرستان شفت آخرین شهرستان استان بوده و علیرغم قرابت جغرافیایی با مرکز استان در جغرافیای ذهن مسئولان خیلی از ادارات کل استان در دور‌ترین مسافت ممکن قرار دارد. این سد باید فرو بریزد. باید در تعامل با این مدیران برایشان روشن شود که شهرستان شفت آخرین شهرستان گیلان نیست و این میسر نمی‌گردد مگر با تعامل نمایندگان و قطعا کاندیداهایی که برای دوره‌های بعد قرار است خود را در آزمون نمایندگی این شهرستان قرار دهند.

۴- انتخابات مجلس به پایان رسیده است و جناب حجت الاسلام و المسلمین حاج مهدی افتخاری کاندیدای نزدیک به دولت تدبیر و امید با دیدگاهای نزدیک به جریان اصلاحات و البته اعتدال به نمایندگی این دو شهر برگزیده شده است. نگارنده پس از عرض تبریک و شادباش برای جلب اعتماد مردم دو شهرستان شفت و فومن به حاج آقا افتخاری، رسالت مشاوران و همراهان شفتی ایشان را بسیار سنگین می‌داند. این باور که ایشان نماینده تمام مردم دو شهرستان هستند و قطعا در مسیر توسعه شفت و فومن باید نگاهی همه جانبه و البته متقارن داشته باشند و اینکه فضای چند قطبی و بعضا مه آلود رقابت‌های انتخاباتی تمام شده است. حالا وقت برنامه ریزی برای توسعه شفت در کنار توسعه فومن است و این دوستان همراه نماینده منتخب باید این مساله را که شفت همیشه حاشیه و بخش بوده است را به ایشان یادآوری کنند.

۵- شعار زده بودن وصله‌ای است که هیچ جای این متن نمی‌چسبد و اساسا از شعار خوشم نمی‌آید. باید شفت را دید. شفت سرشار است از سرمایه‌های طبیعی و انسانی. چه نماینده منتخب و چه کاندیداهای دوره‌های بعد باید این سرمایه‌ها را ببینند. امروز یک کاندیدای شفتی در انتخابات دوره دهم مجلس شورای اسلامی آرای قابل توجهی در میان همشهریان خویش کسب کرده است و این یعنی یک ظرفیت قابل استفاده. این یعنی آغاز یک پروسه بلندمدت که نباید‌‌ رها شود. نباید این فرایند به ماههای قبل از انتخابات مجلس بعدی تنها موکول شود. باید از این ظرفیت استفاده شود و این فرصتی است برای توسعه همه جانبه شهرستان شفت.