سد لاسک و نوای ناهمگون سازها
به گزارش ورس ، سد لاسک بیشتر از آنکه به یک پروژه شبیه باشد ، به یک کنسرت موسیقی شباهت دارد که هنرمندان آن هر کدام ساز خود را می زنند .
خروجی این کنسرت چیزی شبیه ترش تره معروف شفت است که انواع سبزی ها در آن مخلوط و پخته می شود.
داستان این روزهای سد لاسک نیز به سان یک کنسرت ترش تره است و مشخص نیست که مخاطبان باید به خواننده توجه کنند یا به آشپز !
موضوع به اظهارات متناقض مسوولان درباره سد لاسک بر می گردد. جایی که هر مسوولی با توجه به دلایل و منافع خود و مجموعه اش به اظهار نظر می پردازد.
یکی سد را در آستانه آغاز عملیات اجرایی می داند و دیگری با اطمینان می گوید سد لاسک کلنگ زنی نخواهد شد. یکی از پروژه اظهار بی اطلاعی و آن یکی هم حرف های قبلی خود را نقض می کند!
مریم صابری در گزارشی در همشهری نوشت : بعد از ۵۲ سال از ساخت سد منجیل حالا تعداد سدهای مخزنی گیلان به ۲ سد رسیده است؛ سد منجیل و سد آیتالله بهجت.
سد پلرود رودسر و شفارود رضوانشهر نیز با پیشرفت کمتر از ۴۰درصد در حال احداث است. سدهایی که هرچند بسیاری از دوستداران عرصه ملی با احداث آنها مخالف هستند اما در نهایت از مرحله سخت عبور کردهاند. البته سد شفارود همچنان منتظر دریافت مجوز برای پروانه قطع درختان برای ادامه کار است.
اما حالا خبر از اجرایی شدن سد «لاسَک» میرسد؛ سدی که در ۴۵ کیلومتری جنوب غربی شهرستان شفت و ۶۰ کیلومتری رشت قرار دارد. در سالهای اخیر با توجه به تبعات خشکسالی و کمآبی استانهای مختلف، مخالفتهای زیادی با سدسازی در سطح کشور شده است. به عقیده کارشناسان، بخشی از مشکلات کمآبی کشاورزان به دلیل سدسازیهای متعدد در کشور است.
سازمان حفاظت محیطزیست اعلام کرده برای مدیریت درست منابع آب کشور، باید در برنامههای توسعهای و کشاورزی کشور بازنگری شود و احداث سد جدید حتی احداث یک سد نباید بدون نظر کارشناسان این سازمان باشد.
چندی پیش «احمدعلی کیخا» معاون سازمان محیطزیست، منابع آبی کشور را نیازمند بازنگری در وضعیت سدسازی و سدهای موجود در کشور دانست و گفت: سد باید در شرایط ضروری و برای تأمین آب آشامیدنی احداث شود.
وی با اشاره به استانداردهای بینالمللی مبنی بر اینکه در شرایط ایدهآل تنها ۲۰درصد از منابع آبی کشور باید مورد استفاده قرار گیرد و ۸۰درصد منابع آبی باید ذخیره شود و در اختیار طبیعت قرار گیرد، گفت: متأسفانه در حال حاضر در ایران ۷۵درصد منابع آبی برای شرب، صنایع و دیگر مصارف مورد استفاده قرار میگیرد و فقط ۲۵درصد برای طبیعت باقی میماند و این آمار نگرانکنندهای است.
تحلیل زیستمحیطی بر ساخت سد
محیطزیست گیلان نیز مخالفت خود را با احداث سد لاسک اعلام کرده است. «محمدرضا برجی» مدیرکل محیطزیست گیلان در اینباره میگوید: سدسازی در استان روند خوبی ندارد و رشد قارچگونه سدسازی در استان مشکلساز خواهد بود. همچنین تغییر سکونتگاهها نیز با تبعات اجتماعی همراه است.
برجی با اشاره به اینکه آببندانها بهعنوان بهترین منبع طبیعی ذخیره آب هستند میگوید:چندین آببندان در سالهای اخیر در گیلان از بین رفته و به جای آنها مسکن مهر، دانشگاه و بیمارستان سبز شده است. سدسازیهای بیرویه تبعات اکولوژیک برای استان و مردم خواهد داشت.
وی اظهار کرد: قطعاً سد لاسک کلنگزنی نخواهد شد و محیطزیست با آن مخالف است زیرا ابتدا باید تحلیل محیطزیست در این مورد خاص مشخص شود. اما به نظر میرسد این مشکل برای وزارت نیرو حل شده است چرا که «حمید چیتچیان» وزیر نیرو در سفر اخیر خود به گیلان از اختصاص ۸ میلیارد تومان به این طرح در سال ۹۴ خبر داد.
نیاز گیلان به سدهای جدید«ناصر عاشوری» نماینده شهرستان شفت و فومن در مجلس شورای اسلامی که یکی از حامیان اجرای پروژه سد لاسک است میگوید: این پروژه ملی است و مراحل تحقیقاتی را هم پشت سر گذاشته است.
عاشوری ادامه میدهد: این طرح مصوبه هیأت وزیران است و کمیسیون ماده ۲۱۵ آن را مصوب کرده است. اعضای این کمیسیون چند تن از وزیران، معاون رئیسجمهوری و رئیس سازمان محیطزیست هستند.
وی توضیح میدهد: در پروژههای ملی همه زوایای طرح بررسی و ارزیابی میشود و در اختیار کمیسیون ماده قرار میگیرد؛ مصوبات این کمیسیون مورد تأیید هیأت وزیران است. مخالفت سازمان جنگلها و محیطزیست نیز قابل قبول نیست زیرا تمامی زوایای پروژه قبلاً مورد بررسی قرار گرفته است.
عاشوری با اطمینان از اینکه هر پروژه ملی که از سوی کمیسیون ۲۱۵ تصویب شود وجاهت قانونی دارد، بر این باور است که پروژه سد لاسک پروژه جدیدی نیست و مطالعات آن از ۲۰ سال پیش شروع شده است. او تأکید میکند که هزینههای احداث این سد از طریق فاینانس داخلی، به بخش خصوصی واگذار شده است.
به گفته وی تاکنون ۵۰۸ میلیارد تومان برای تجهیز کارگاه سد هزینه شده و منطقی است که عملیات عمرانی سد بهزودی آغاز شود.
وی میگوید: گیلان نیازمند ۱۰ سد است در حالی که تاکنون پس از پیروزی انقلاب تنها یکی از آنها به بهرهبرداری رسیده است.
وی مشکلات کمبود آب آشامیدنی سالم و زراعی در استان را ناشی از نبود و کمبود سد در گیلان میداند. او سلامت هماستانیها را نیز در گرو احداث سدها میداند و اظهار میکند: گیلان بر اساس آمار وزارت بهداشت در بیماریهای رودهای سرآمد استانهای کشور است و این امر به دلیل آلودگی آبهای سطحی به کود شیمیایی و دیگر آلودگیهاست در حالیکه با احداث سد میتوانیم به کشت چند منظوره، پرورش ماهی، تقویت گردشگری و تأمین آب آشامیدنی بپردازیم و سلامت مردم نیز تضمین میشود. این نماینده احداث سد لاسک را نه در تقابل با محیطزیست بلکه در حمایت از آن میداند.
نظر آب و فاضلاب
«سیفالله آقابیگی» مدیرعامل آب منطقهای گیلان نیز در اینباره به همشهری میگوید: از ۲ سال پیش که موضوع ساخت این سد مطرح شد، مطالعات زیستمحیطی را در باره این پروژه انجام دادیم. در حال حاضر اطلاعات تکمیل شده است و در اختیار سازمان حفاظت از محیطزیست قرار دارد اما این سازمان هنوز به نتیجهای نرسیده و به این دلیل مخالفت خود را عنوان کرده است.
آقابیگی حجم درختان قطع شده در منطقه سد لاسک را حداکثر ۶۰ هکتار پیشبینی میکند.
همچنین زارع مدیرکل منابع طبیعی استان میگوید: در این طرح هیچگونه استعلامی از منابع طبیعی نشده است و این سازمان نظری در اینباره اعلام نکرده است.
با این حساب گویا باید منتظر کلنگزنی این سد در روزهای آخر سال باشیم. هر چند سازمان حفاظت از محیطزیست مخالف و منابع طبیعی بیاطلاع از آن باشد! چنین رویکردی این سؤال را در ذهن به وجود میآورد که آیا داستان تکراری حذف نظر کارشناسان سازمان محیطزیست به دلیل توسعه تکرار میشود؟ کارشناسان هشدار میدهند که این موضوع بارها و بارها و به بهانه افزایش آسایش زندگی مردم انجام شده است اما گویا مسئولان تنها به مشکلات فعلی توجه دارند. از بین رفتن درختان و فضای سبز استان کمبودی را برای آیندگان و فرزندان ما ایجاد میکند که به هیچوجه قابل جبران نیست. این روزها با گسترش تکنولوژی و صنایع دوستدار طبیعت بیشک میتوان با روشهایی مدرنتر مشکلات را برطرف ساخت؛ به شکلی که کمترین صدمه به محیطزیست وارد شود.
به نام خدا
به نظر اینجانب امروز هر کسی در زمینه سرمایه گذاری ، هزینه برای تکمیل سدهای پلرود و شفارود و آغاز عملیات و تصویب اعتبارات بیشتر و تخصیص منابع برای آغاز سدهایی همچون لاسک همکاری ننموده و سنگ اندازی می کند ، در حق کشاورز مظلومی که کف دستان و پاهایش ترک بر می دارد ظلم می کند.
آن وقتی که هر چه سد بود در استان های دیگر کشور آغاز کردند و به آن افتخار کردند گیلان سالها بود در انتظار احداث سد های اساسی و مورد نیاز واقعی کشاورزی و شرب مردم منطقه بود و کسی لب به سخن و دفاع نگشود.
افرادی که همینک از جنگل می گویند و خطر تخریب درختان را مدام مستمسک خود قرار داده اند، تا دیروز چه فکری برای آبخیز داری حوزه های آبریز سدهای ما کردند؟
چه پاسخی دارند که در بخش تثبیت خاک در بالادست سدهای احداث شده کاری نکردند و امروز بهانه خود قرار داده اند تا جلوی گسیل اعتبارات به داخل استان را بگیرند.
متاسفانه برخی ها از روی نا آگاهی نسبت به نیاز منطقه مخالفت می کنند و در این اوضاع نابسامان مالی کشور ، با سرمایه گذاری یک سرمایه گذار داخلی مخالفت نموده و از آغاز تحول جدید کشاورزی شهرستان شفت جلو گیری کردند!
این احداث سد که احداث شبکه های آبیاری و زهکشی به حداقل ۶۰۰۰ هکتار اراضی شالیکاری سنتی آبخور منطقه را نیز در کنار خود داشت و شبکه آب شرب سالم و مطمئن را به ارمغان می آورد ، نعمتی است برای شهرستان محروم نگه داشته شده شفت.
یک استان پس از استان شدن در مدت اندکی پس از ارتقای خود دچار تحولات عمیقی می گردد!
آیا حق شفت را به شفت داده اند؟!
چند سال است که شفت به شهرستان تبدیل شده است؟
شبکه آبیاری و زهکشی هوایی یا زمینی یعنی همان که منطقه فومنات در اراضی پایین کانال خود از بدو احداث سد داشته اند و مطمئن آب می گیرند و اکنون هزینه های تعمیر و نگهداری آن را که نمیتوانیم تامین کنیم ، هنوز در مناطق غرب و مناطقی در شرق و بخش وسیعی از حوزه مرکزی گیلان از شبکه سنتی برای تامین آب زراعی خود استفاده می کنند و شبکه انتقال آب مدرن ندارند!
و به راستی قدر زر را زرگر بداندو بس!
منطقی این است که هم به فکر پیشرفت استان و شهرستان خود باشیم هم تدابیری بیاندیشیم تا مشکل کمبود درختان قطع شده جبران گردد.
یک پینهاد را بنده در این متن ارائه م نمایم امید که مورد توجه قرار گیرد.
پیمانکار محترم پروژه را ملزم به ایجاد فضای سبز در مسیر جاده ملاسرا شفت و زیباسازی شهرهای شفت و احمدسرگوراب نماییم .در طول زمان بهره برداری از سد پیمانکار محترم را ملزم به بازسازی نقاط آسیب دیده از جنگل در اثر هر گونه سانحه طبیعی یا مصنوعی نماییم تا نگرانی از کمبود درخت و فضای سبز برطرف گردد.
و پیشنهادات بسیاری که می توان به عنوان جایگزین از آنها استفاده کرد.
اگر هدف خدمت است ، آقایانی که تا کنون مخالفت نموده و توجیه های غیر کارشناسی لطف کنند داوطلبانه دور یک میز گرد هم آیند و گیلان را از چالش آب به در آورند.
فردا روزی که گیلان با این حجم آورد سالانه آب و بارندگی ، از کمبود آب دچار بحران شود ، هیچ کدام از این مسئولانی که امروز ساز مخالف می زنند بر مسند قدرت نخواهند بود و آیندگان که فرزندان من و شما هستند هیچ کدام از ما را نخواهند بخشید.
به امید روزی که جوگیر مسئولیتهایمان نشویم و حق مردم را پایمال نکنیم.
سد لاسک باید اجراشود و در سریعترین زمان ممکن به بهره برداری برسد.
این فریاد مردم محروم شهرستان شفت است.
والسلام.
محمدرضا قربانی- کارشناس آبیاری
24 ۵ ۹۴
جناب قربانی عزیز
فرمایشات بحق و کارشناسانه شما در خصوص موضوع سدلاسک و ظلمهایی که بر شهرستان مظلوم شفت روا میدارند درخور توجه و تقدیر می باشد .و پیشنهاد شما بعنوان جبران تخریب آن قسمت از محیط زیست که در ارتباط با احداث سد هست بسیار جالبه.نمیدانم حکایت چیست که تمام پروژه های ملی از جمله جاده شفت – زنجان هم هنگام اجرا در این شهرستان به بن بست میخورد .
امیدواریم سلسله بی مهریها نسبت به این شهرستان روزی پایان یابد و مردم این دیار هم روزهای خوب و خوشی را در ارتباط با افتتاح چنین پروژه هایی در شهرستان تجربه نمایند.