امامزاده ابراهیم

 قربان صحرایی چاله سرایی: نوروز است و زمان سير و سفر. در اين نوشتار از شما دعوت مي‌كنم با هم به دهکده امامزاده ابراهيم در شَفت گيلان برويم تا معنويت و طبيعت را توأمان سير و سياحت کنيم.

مبدأ، رشت است و مقصد شفت. براي رسيدن به شفت بايستي حدود 35 کيلومتر به سمت جنوب غرب رشت برانيم تا به آن شهر برسيم. پس از گشت و گذاري كوتاه در بازار شفت، حدود 23 کيلومتر به سمت جنوب شرق ادامه مسير مي‌دهيم تا در دل کوه‌هاي زنجيره‌اي و سرسبز و سر به آستان آسمان سائيده‌ي «تالش» به «دهکده امامز‌اده ابراهيم» صعود نماييم. نگران راه نيستيم زيرا تمام مسير داراي جاده‌اي نسبتاً مناسب و اتومبيل‌رو است.

دست نقاش ازل، شفت را در سه منطقه جلگه‌اي، جنگلي و خشك ييلاقي ترسيم كرده است و هر زائر و مسافر مي‌تواند اين هر سه را در كنار زيارت امام‌زاده ابراهيم شفت، سياحت و تجربه كند.

در مسيري که به سوي امامزاده ابراهيم رهسپاريم، گاهي جاده ما را از ميان شاليزاري عطرآگين عبور مي‌دهد تا به عمق دره‌اي سنگلاخي و عميق  و در جوار آبي زلال فرود آييم و گاهي نيز سبب مي‌شود تا از کنار و حتي ميانه‌ي چاي‌زاري زيبا با چميدن به چشم‌انداز قله‌اي دل‌انگيز در ارتفاع کوهپايه‌اي پردرخت دست يابيم.

از فضاي شهري شفت که گذر کرديم، در دل کوهستان‌هاي جنگلي پوشيده از راشستان‌هاي تنومند و در درّه‌اي تنگ و بُن‌بست، بقعه‌اي قرار دارد که قرن‌هاست مأمن و پناهگاه دردمندان و حاجتمندان اهالي و ديگر زوّاري است که از سرتاسر تالش و گيلان و حتي ايران بدانجا مي‌آيند.

آنان مي‌آيند تا روز يا روزهايي را در کنار ضريح مطهر امام‌زاده، به دور از مظاهر شهري و در سكوت طبيعت با خداي خويش درد دلي دردمندانه و نجوايي عارفانه داشته باشند.

خوب كه توجه مي‌كنيم مي‌بينيم براي رسيدن به بقعه امامزاده ابراهیم پس از «شفت» بايستي از «چوبَر»، «مبارک‌آباد»، «لاسَک»، «کِلوان»، «دورودخان»، «بابارِکاب» و در نهايت «روستاي طالقان» بگذريم و به دليل نبود فرصت كافي، ناگزيريم از ديدني‌ها و زيبايي‌هاي اين بهشت‌هاي مطبوع چشم‌پوشي كنيم. چاره‌اي نيست بايد گذاشت و گذشت و به دل خويش سفري ديگر را وعده داد تا اين‌بار در آغوش طبيعت به زيارت بارگاه مطهر امام‌زادة آرميده در آن بقعه شريف، شرف حضور يابيم.

پيچ و خم جاده در سكوتي رمزآلود ما را در آن بالادست‌ها به دهكده‌اي زيبامنظر مي‌رساند كه در ميانه‌اش گنبدي استيلي از مقبره‌اي متبرك، بر ديدگان ما برق مي‌اندازد و بر سيماي مهمانانش لبخند مي‌زند و تو گويي اينگونه به استقبال ايستاده است.

بنا به روايات سينه‌به‌سينه و بعضاً مکتوب تاريخي، در اين بقعه بزرگي آرميده است که نامش ابراهيم بن موسي‌الکاظم (ع) مي‌باشد.

در آثار مكتوب و رسمي به «امام‌زاده ابراهيم» معروف است وليكن بوميان «شازده ايبرم» مي‌خوانندش.

اين امامزاده كه منسوب به امام موسي كاظم عليه‌السلام است در بين گيلانيان، به خصوص اهالي شفت و فومنات، به «ابوالفضل گيلان» مشهور است.

بقعه در شهركي چوبين قرار گرفته كه از نظر معماري مي‌توان آن را يكي از ديدني‌ترين‌هاي ايران‌زمين به شمار آورد. زيرا سازه‌هاي اين شهرك تماماً از چوب درختان جنگلي است. ساختمانهاي چوبي 4 و پنج طبقه كه از يك سو به ديوار كوه ميخكوب شده و از سوي ديگر، بدون ديوار و پنجره‌اي به چشم‌انداز گنبد و بارگاه امامزاده ابراهيم اشراف دارد، تماشايي است. اين شهرك از اين نظر در نوع خود منحصر به فرد و بسيار ديدني است.

بقعه و شهرك چوبي در دره‌اي تنگ و محاصره شده از كوه‌هاي اطراف قرار گرفته است. به اين خاطر چشم‌اندازهاي بديعي را مي‌توان در اين شهرك به تماشا نشست.

رودخانه امامزاده ابراهيم كه از ارتفاعات وييلاقات منطقه سرچشمه گرفته، داراي بستري سنگلاخي و ديدني با آبي سرد و زلال است و از كنار بقعه به سمت شمال غرب شفت جاري است.

از ديدني‌هاي ديگر اين شهرك، بازار رنگارنگ و محلي آن است. در اين بازار در كنار صنعت نساجي و خوراك و پوشاك عمومي و رايج، از صنايع دستي محلي نظير جوراب و دستكش پشمي گرفته تا  صنايع لبني محلي مانند پنير معروف «سياه‌مَزگي»، ماست و كره و دوغ محلي عرضه مي‌شود.

دركنار زيارت، و كمي دورتر از بقعه، سياحت در لابلاي درختان بومي منطقه، نظير راش و مَمْرَز و … خالي از لطف نيست

گشت و گذار و چميدن در پيچ و خم اين تابلوهايي تراويده از دست نقاش ازل، اوقات آرام‌بخشي را به انسان منتقل مي‌كند و روح و روان آدمي را صفا و جلا مي‌دهد.

از هر زاويه كه به تماشاي شهرك چوبي امام‌زاده ابراهيم بنگري، منظر و جلوه‌اي خاص مقابل ديدگانت رُخ مي‌گشايد

وجود آب‌وهواي بسيار مطبوع و مطلوب کوهستاني و نيمه‌ييلاقي، به دهکده طراوت و زيبايي خاصي بخشيده است؛ به طوري که اختلاف دماي اين دهکده با شهر رشت بيش از بيست درجه است. همانگونه كه پيشتر گفته شد در اين منطقه بسيار زيباي طبيعي، تمام سازه‌ها چوبي است. مهمان‌سراها و منازل مردم در چهار و پنج، حتي گاهي‌ شش طبقه  تماماً‌ از چوبِ درختان راش و بومي منطقه احداث گرديده است.

هر طبقه از اين سازه‌ها شامل چند اتاقک است که بدون ديوار، ولي با پرده از اتاق‌ مجاور مجزا مي‌شود.

وجود معماري منحصر به فرد اين دهکده سبب تمايز آن با ساير نقاط ايران شده، به طوري که آن‌را به يکي از روستاهاي شگفت‌انگيز ايران تبديل کرده است.

از نقاط زيارتي و سياحتي ديگر اين دهکده مي‌توان به موارد ذيل اشاره كرد:

«قتلگاه»:  بنا به روايات سينه‌به‌سينه مردمي، محل شهادت حضرت امام‌زاده ابراهيم(ع) است.

«چِـل‌چِشمه»: در قسمت شرقي حرم، چند چشمه جوشان است که در نزد بوميان از قداستي خاص برخوردار است.

«رودخانه امام‌زاده ابراهيم»:  اين رودخانه زيبا و دائمي از کوهستان‌هاي اطراف سرچشمه مي‌گيرد و به سوي دهکده سرازير  مي‌شود و از ضلع شرقي بقعه به سمت شمال در جريان است. بستر سنگلاخي آن جلوه ويژ‌ه‌اي به منظر دهکده داده است.

«چشمه ميدان»: اين چشمه در مرکز دهکده، جاري است. طبق روايات مردمي پيکر مطهر امام‌زاده پس از شهادت با آب آن غسل داده‌ شده. انتهاي اين كوچه‌بازار به چشمه ميدان منتهي مي‌شود.

«مقبره بابا رکاب»: محل دفن خدمتکار و پير همراه امام‌زاده که در فاصله‌ پنج کيلومتري نرسيده به بقعه قرار گرفته است.

«مقبره پيرزن ملعون»:‌ در بين بوميان مشهور است قاتل امامزاده ابراهيم پيرزني بود كه با ريختن زهر در يك نوشيدني، وي را مسموم و به شهادت رسانده است.

از مهم‌ترين ييلاقات تالشان دهکده امام‌زاده ابراهيم(ع) مي‌توان «وَنـي، طُلابْ‌بَـرَه، ديـيـر، گْرداب، اَروئَـه‌چالَـه، سوئَـه‌کوم، کِـلَـه‌چان» را نام برد.

«دهكده امامزاده ابراهيم شفت» ديدني است تا نوشتني. ايرانگردان عزيز در فرصتي مقتضي مانند ايام نوروز، و يا مخصوصاً اگر در فصل تابستان به اين منطقه مسافرتي داشته باشند، انشاءالله سفري دلپذير و خاطره‌انگيز را تجربه خواهند كرد.

نویسنده : قربان صحرائي چاله‌سرائي ؛ برگرفته از deran52.blogfa.com