درسی ازحيات وحش ؛ تئوری غازها
هر ساله از حدود آبان ماه تا پایان فصل زمستان غازهای وحشی هوایی وارد علفزارها و تالابهای استان گیلان از جمله پارک ملی بوجاق و تالاب انزلی و مزارع و کشتزارهای گیلان میشوند. البته غازهایی که وارد استان میشوند دارای انواع مختلفی از جمله غاز پیشانی سفید، غاز پیشانی سفید کوچک و غاز خاکستری هستند که برخی از آنها از گونههای حمایت شده، حفاظت شده یا در معرض انقراضاند.
امروز به غیر از اهمیت تنوع زیستی و اکولوژیک این نوع پرنده در خصوص رفتارشناسی آن نیز تحقیق شده است که منجر به «تئوری غازها» در مدیریت شده است که شاید ما در گیلان سخت به آن نیازمند باشیم.
توجه شما را به نکاتی از آن جلب میکنم:
۱- حالت «V» یک حالت تیمی است؛ هر پرنده با باز و بسته کردن بال محرکی برای پرنده قبلی است.
نکته: اگر قرار باشد تیمی درست شود باید یک مسیر مشترک داشته باشند و حس یک وحدت را داشته باشند تا سریعتر و آسانتر به جایی که میخواهند برسند.
۲- هرگاه یکی از غازها از حالت V خارج شود به سرعت احساس سقوط و فشار میکند و سعی میکند هر چه سریعتر به شکل V جهت استفاده از مزایای آن و نیز قدرت بالابرنده دسته پرندگان برگردد. غازها با پرواز گروهی Vشکل حدود ۷۰درصد بر میزان قدرتشان نسبت به پرواز انفرادی میافزایند.
نکته: درس قوت، قدرت و ایمنی سه فاکتوری است که در مسیر حرکت جمعی که با ما مسیر مشترکی دارند حس میکنیم.
۳- هنگامی که غاز پیشرو خسته میشود جای خود را به غاز تازه نفس دیگری میدهد و خود داخل دسته میرود.
نکته: در کارهای سخت نیاز به تشریک مساعی وجود دارد.
۴- غازهایی که در عقب دسته قرار دارند با آوازهای خود غازهای جلویی را تشویق و حمایت میکنند تا سرعت بالای دسته حفظ شود.
نکته: اعضای گروهها نیاز به حمایت و دلگرمی سایر اعضای گروه دارند.
۵- هنگامی که یک غاز بیمار یا مجروح میشود دو غاز دیگر از حالت Vهمراه او خارج میشوند تا هنگامی که غاز مجروح به سلامت برگردد و سپس به سرعت خود را به گروه میرساند.
نکته: در زمان گرفتاریها نیاز به یکدیگر داریم.
۶-غازها در هنگام اوج گرفتن خیلی سریع بال میزنند ولی سرعت حرکتشان کند است اما بعد از رسیدن به اوج کندتر بال میزنند ولی سرعت حرکتشان رو به جلو بیشتر میشود و به هشتاد کیلومتر میرسد.
نکته: ابتدا باید سخت تلاش کرد اما پس از رسیدن به نقطه ایده آل با گروه میتوان با زمان و انرژی کمتر به هدف رسید.
این بخشی از درسهایی است که ما میتوانیم از غازها یاد بگیریم.
رضا زمانی / کارشناس محیط زیست و مدرس دانشگاه
