کد خبر: 28143

تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۷/۱۶ - ساعت: ۲۱:۴۳

در حاشیه ربایش و ترور جمال خاشقجی

ترور جعبه سیاه

بامداد یکشنبه خبر دستگیری جمال خاشقجی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد و منابع مختلف خبری نسبت به آن واکنش نشان دادند. خبرگزاری رویترز به نقل از منابع ترکی گزارش داد: ارزیابی اولیه پلیس ترکیه نشان می‌دهد خاشقجی پس از ورود به کنسولگری عربستان ربوده و کشته شده‌است.

به گزارش ورس از ایرنا ، بامداد یکشنبه خبر دستگیری جمال خاشقجی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد و منابع مختلف خبری نسبت به آن واکنش نشان دادند. خبرگزاری رویترز به نقل از منابع ترکی گزارش داد: ارزیابی اولیه پلیس ترکیه نشان می‌دهد خاشقجی پس از ورود به کنسولگری عربستان ربوده و کشته شده‌است.

**قتل مرموز

با وجود تأکید منابع سعودی مبنی‌بر ترک کنسولگری عربستان در استانبول پس از ورود جمال خاشقجی به سفارت، واشنگتن‌پست به نقل از منابع آگاه ترکیه خبر داد: تیمی که عملیات ترور را اجرا کردند از عربستان آمده و متشکل از ۱۵ نفر بودند. بر اساس اعلام این منابع، در صورت قطعیت قتل خاشقجی، می‌توان آن را دلیلی بر تشدید روند فشارهای سعودی برای ساکت کردن مخالفان دانست. همچنین پایگاه خبری الخلیج‌الجدید نیز به‌ نقل از یک منبع آگاه نوشت: خاشقجی داخل کنسولگری تحت بازجویی شدید و شکنجه قرار گرفت که مقامات سعودی هم آن را زیر نظر داشتند. مقاماتی که با هواپیمای اختصاصی به استانبول آمده بودند و تقریباً همان زمانی که خاشقجیوارد کنسولگری شده بود، آن‌ها هم رسیدند.

**رویاهای بر باد رفته پادشاه جوان

محمد بن سلمان که پس از احراز ولایت‌عهدی حکومت آل‌سعود خود را در قامت یک رفورمیست اجتماعی – اقتصادی نشان می‌داد تا جامعه بین‌المللی او را به‌عنوان یک الگوی جدید سیاسی در خاورمیانه بشناسد، بیش از پیش ماهیت اصلاح‌ناپذیری و کژکارکردی نهادهای الیگارشیک نفتی را به منصه ظهور رساند. هر چند برخی تحلیلگران ترور خاشقجی را نوعی واکنش به سخنرانی تحقیرآمیز ترامپ در خصوص عربستان تلقی می‌کنند، اما به نظر می‌رسد پادشاه سعودی آبروی از دست رفته را با خون شسته است.

**ترور خاشقجی، تکه‌ای از پازل اخوان‌ علیه بن‌سلمان

قریب به یک سال است که اخبار ناکامی‌های سیاسی و اقتصادی ولیعهدی که وی را با اصلاحات و گشایش‌های اجتماعی و اقتصادی می‌شناختیم، به گوش می‌رسد.

سیاوش فلاح‌پور، کارشناس مسائل منطقه با اشاره به کارنامه عملکرد بن‌سلمان در گفت‌وگو با ایرناپلاس گفت: بن‌سلمان در هر بعدی که برنامه‌هایی را ارائه داده بود، شکست خورده‌ و شبکه منطقه‌ای اخوان هم این شکست‌ها را دوچندان کرده است.

وی درخصوص تبعات پرونده جدید ترور خاشقجی اشاره کرد: ترور خاشقجی یک پرونده بزرگ است و به‌واسطه موقعیت رسانه‌ای وی نشان از اشتباه استراتژیک دستگاه اطلاعاتی سعودی دارد.

فلاح‌پور گفت: اگر نتیجه این پرونده آن‌طور که انتظار می‌رود اعلام شود، نتیجه آن یک شکست بزرگ در زمینه مسائل حقوق بشری برای ولیعهد عربستان به‌شمار خواهد رفت و سبب تضعیف موقعیت بن‌سلمان خواهد شد. علی‌رغم حمایت بن‌سلمان از پرونده توماس فریدمان و رپرتاژ آگهی سعودی برای وی، دیروز حتی فریدمان هم از ترامپ تقاضا کرده تا پرونده خاشقجی پیگیری شود.

این کارشناس مسائل خاورمیانه ادامه داد: تصویر بن‌سلمان درحال ویرانی است. حتی اگر سعودی از این پرونده به سلامت عبور کند، تصویری که از شخصیت بن‌سلمان شکل گرفته، قابل ترمیم نخواهد بود. تمام روزنامه‌نگاران واشنگتن‌پست علیه این موضوع واکنش نشان دادند، تا جایی‌که فریدمان هم نتواند در مقابل آن مقاومت کند.

**خاشقجی کیست؟

سیاوش فلاح‌پور در ادامه به تشریح جایگاه و سابقه این روزنامه‌نگار عرب پرداخت. وی گفت: خاشقجی صرفاً یک ژورنالیست نیست. علی‌رغم فعالیت مطبوعاتی و ستون‌نویسی وی در واشنگتن پست، خاشقجی یک چهره بسیار نزدیک به دیوان ملکی و مشاور رئیس سابق سازمان اطلاعات عربستان بود. درواقع وی به‌نوعی گنجینه اسرار به‌شمار می‌رفت. اهمیت بیشتر اطلاعاتی خاشقجی به این دلیل بود که وی از موج بازداشت بن‌سلمان در عربستان فرار کرد و در آمریکا مستقر شد. تا جایی‌که برخی او را نفوذی سعودی در میان اپوزیسیون بن‌سلمان می‌خواندند.

وی ادامه داد: علاوه بر ابعاد رسانه‌ای خروج خاشقجی، وی تماس‌هایی با افراد رده‌بالا همچون ولید طلال در داخل کشور داشت. طبیعی است شخصیتی مثل بن‌سلمان و هیأت حاکمه کنونی که گویی در زمینه مسائل اطلاعاتی متهورانه و بدون ملاحظه دست به اقدام می‌زنند، خواهان دسترسی به جعبه سیاه خاشقجی بودند.

**خاشقجی منتقد جدی ایران بود

فلاح‌پور درخصوص مواضع جمال خاشقجی اضافه کرد: با این وجود، خاشقجی را نمی‌توان به‌عنوان اپوزیسیون و معارض آل‌سعود تلقی کرد. وی صرفاً منتقد سیاست‌های بن سلمان و مخالف نفوذ ابوظبی در تصمیم‌گیری‌های ریاض بود. وی معتقد بود ابوظبی بر کانال‌های ارتباطی عربستان با مصر و ترکیه سوار شده و اجازه نمی‌دهد این کشور جایگاه تاریخی خود را داشته باشد.

وی ادامه داد: خاشقجی بارها گفت ابوظبی در حال استفاده از ظرفیت‌های عربستان در جنگ یمن است و جنگ یمن هیچ فایده‌ای ندارد. خاشقجی در آخرین یادداشت خود در واشنگتن‌پست بیان کرده که کرامت عربستان را با خروج از جنگ یمن بازگردانید.

این کارشناس مسائل منطقه در ادامه به موضع خاشقجی نسبت به ایران اشاره کرد: خاشقجی یک متفکر و روزنامه‌نگار ضدایرانی بود و اعتقاد داشت عربستان به‌جای یمن، باید وارد سوریه شود و آنجا باید با طرح ایران مقابله کند.

**حذف مخالفان؛ رفتار تکراری آل سعود

سیاوش فلاح‌پور با اشاره به رفتار تکراری پادشاهان سعودی در برخورد با منتقدان و مخالفان خود ابراز داشت: عربستان سعودی همواره نسبت به مخالفانش همین رفتار را دارد و به‌واسطه منابع فراوانی که در اختیار داشته، امرا و چهره‌های منتقد و مبارزان را ترور یا بازداشت کرده است. لذا این رفتار همواره بر حکومت آل سعود حاکم بوده است. این مسئله با توجه به سرشناس بودن خاشقجی و تقویت بازوهای رسانه‌ای محور اخوانی به‌منظور ضربه‌زدن به بن‌سلمان، برای ولیعهد عربستان خیلی گران تمام شد.

ارسال دیدگاه